İzmir çöpü ortada kalacak
Harmandalı Katı Atık Düzenli Depolama Alanı'nı kapatıldığında kullanılmak üzere talep edilen rezerv alana bürokratik engeller çıkarılması, İzmir'de çöp depolama alanı sıkıntısına neden oluyor
İzmir Büyükşehir Belediyesi, ömrü dolan Harmandalı Katı Atık Düzenli Depolama Alanı yerine yıllardır sürdürdüğü yer arayışlarına engellemeler yüzünden çözüm bulamıyor. Günlük atık miktarı yaz aylarında 5 bin tona yaklaşan kentte, tüm onay süreçleri tamamlanan ancak İl Tarım Müdürlüğü’nün itirazına takılan Menderes Gölova’daki rezerv alanına onay verilmezse İzmir üç yıl daha kaybedecek.
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin, kentin evsel atıklarını depoladığı Harmandalı Katı Atık Düzenli Depolama Alanı’nı kapatmak için ihtiyaç duyduğu yeni rezerv alanlarına, resmi kurumlardan olumsuz görüşler veriliyor. Belediyenin uzun süredir hazırlıklarını sürdürdüğü Menderes Gölova’daki rezerv alanı için İl Tarım Müdürlüğü’nce yapılan itiraz, İnceleme Değerlendirme Kurulu tarafından değerlendirmeye alındı. 24 Ağustos’a kadar kesin kararın çıkması bekleniyor. Ancak İzmir Büyükşehir Belediyesi, son aşamasına gelinen çalışmaların Tarım İl Müdürlüğü’nün verdiği olumlu görüşten geri adım atması nedeniyle yeniden başlamasının İzmir için telafisi mümkün olmayan kayıplara neden olacağı görüşünde. Çünkü yeni bir yer arayışıyla birlikte sürecin en az üç yıl daha uzaması söz konusu.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, halen faaliyetteki Bergama Düzenli Atık Depolama Tesisi ile Ödemiş Entegre Katı Atık Yönetim Tesisi’nin yanı sıra uzun vadede yeni tesislere de ihtiyaç duyuyor. Bu nedenle belediyenin yer arayışları sürüyor. Tire’de eski çöp depolama alanının rehabilite edilip bazı atıkların bu bölgeye aktarılmasına için başlatılan ÇED süreci tamamlandı. Ancak Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ÇED kararını imzalamadı. 2005-2006 arasında Torbalı Uyuzdere-Haylazdere mevkiinde orman arazisi için başvuruda bulunuldu. Bu alan için de Maden Tetkik Arama Müdürlüğü tarafından olumsuz görüş bildirildi. Torbalı Taşkesik için 2007’de yapılan başvuru Orman Bölge Müdürlüğü’nce reddedildi.
Gerekçe bile gösterilmiyor
İzmir Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanı Kemal Kılıç, “Torbalı Uyuzdere, Torbalı Taşkesik, Urla İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü arazisi reddedildi. Menderes Çakaltepe başvuru yapılan ve reddedilen yerler. Menderes Gölova süreci tıkandı. Çeşme Alaçatı’da depolama alanlarına giden atık miktarını azaltacak park bahçe atıklarından kompost üretim tesisi için istediğimiz yer reddedildi. Urla’da eski taş ocağı uygun bulunmadı. Tire Karateke’de ÇED süreci bitmesine rağmen, bakanlık başvurumuzu 7 aydır gerekçe göstermeden bekletiyor. 2006’da Taşkesik için onay verilmiş olsa, İzmir’de atık depolama alanı problemi olmayacaktı. Harmandalı çoktan kapatılmış olacaktı. Uyuzdere, Haylazdere verilse de yine İzmir’in atık sorunu olmayacaktı. Urla’daki arazi verilseydi, yarımadanın atıkları Harmandalı’nın yükünü azaltacaktı” diye konuştu.
Yaz aylarında atık miktarı artıyor
İzmir’de yaz aylarında artan nüfusla birlikte günlük evsel atık miktarının 5 bin tonu bulduğunu belirten Kılıç, “Bayram tatilinde rakam günlük 6 bin tona çıktı. Bu kadar atık bir yerlere gitmek zorunda. Buraya izin verilmemesi, kent için ciddi sorunlara yol açabilir. İzmir’in şu anda Harmandalı’dan başka seçeneği yok. Vakit kaybetmeden Menderes’e onay verilmesi gerekiyor. Merkezi yönetim ‘Harmandalı tehlikeli, çöp dökmeyin’ diyor. Harmandalı’yı kapatma ve rehabilitasyon planını bakanlığa sunduk, onaylattık. Heyelan olmasa da Büyükşehir olarak Harmandalı’nda atık depolama gibi bir planımız yok” dedi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Harmandalı’yı çoktan kapatmaya karar verdiğini, ancak alternatif sahalara izin verilmediği için buraya atık dökmek zorunda kaldıklarını vurgulayan Kılıç, “Bakanlıklara ‘Belediye olarak bizim bulduğumuz yerlere izin vermiyorsunuz. Siz bize nereyi uygun görüyorsunuz’ diye sormuştuk. Yanıt dahi alamadık. Raporlarla bölgenin geçmişten gelen heyelan alanı olduğu belirlendi. Harmandalı Katı Atık Depolama tesisi de heyelandan etkileniyor. Depolama sahasının heyelanın sebebi olmadığı bilimsel olarak ortaya konmuş olmasına rağmen bunlar ilgili kurumlar tarafından dikkate alınmıyor. Katı atık tesislerine yönelik bir takım ön yargılar var. Kimse bu tesisleri kendi ilçesinde istemiyor ama bunlar da aslında fabrika gibi çalışıyor. Hiçbir kimyasal kullanılmıyor. Kapalı ortamda evsel atıkların dışarıya toz ve koku çıkarmayacak şekilde muhafaza edildiği bir süreç. İzmir’in daha fazla vakit kaybetme lüksü yok. Rezerv yerler belirliyoruz ama bunlara engel olunuyor. Buraya onay verilmezse İzmir’in atıklarını depolayacağı bir alanı yok.”
Enkaz atıklarının depolanacağı alana da onay yok
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin katı atık depolama alanlarına yönelik başvurularının yanı sıra inşaat yıkıntı atığı ve moloz atıklarının depolanması için belirlenen alanlara da onay çıkmıyor. 2020 depremi sonrası İzmir Valiliği kararı ile Kemalpaşa Sütçüler’de enkaz atıklarının toplanması için yer belirlendiğini ifade eden Kılıç, “İzmir Büyükşehir Belediyesi, buraya gelen enkaz atıklarını yönetti. Eski bir taş ocağı. Orman Bölge Müdürlüğü’nden burayı istedik. Depremin üzerinden üç yıl geçmesine rağmen dosya Ankara’ya bile gitmedi. Gerekçesiz olarak başvurumuzu uygun bulmuyor. Yine olası bir depremde enkaz atıklarının yönetilmesi ve kent genelinde yoğun olarak ortaya çıkan tadilat, hafriyat, kentsel dönüşüm atıklarının da depolanması için talep ettiğimiz alanlara da izin verilmedi” diye konuştu.